Taith Bethlehem – Nabod y Stori. Cofio’r Enw.

Mae pobl wrth eu boddau â stori. Bydd ffilm dda’n cyfleu stori’n dda. Gall stori dda wneud ichi grïo – bydd rhai pobl yn crïo’r Nadolig hwn wrth wylio Mr. Carson yn crymu’i ben rhyw fymryn, cymryd cam yn ôl, datgan ‘Thank you, my Lord’, gan adael y stafell, cyn gosod y caeadau ar draws ffenestri Abaty Downton am y tro olaf. Beth bynnag arall ddwedwch chi am Abaty Downton, mae hi wedi bod yn stori sydd wedi cydio yn nychymyg canran mawr o wylwyr am 6 chyfres. Mae Stori’r Nadolig, ar y llaw arall, wedi tynnu sylw pobl am dros 2000 o flynyddoedd.

Un o’r pethau gwych ynglŷn â Downton Abbey oedd yr isblotiau, sef y straeon yn ymwneud â’r cymeriadau llai amlwg. Mae’r rhain i’w cael yn Stori’r Nadolig hefyd: y Dynion Doeth yn ymweld â Herod ar y ffordd i Fethlehem, yn amlwg wedi dirnad ei fwriadau negyddol tuag at Iesu, ac felly’n penderfynu, fel dywed y Beibl, ‘i deithio’n ôl i’w gwlad eu hunain ar hyd ffordd wahanol’; angel yn dweud wrth Joseff ynglŷn â bwriadau Herod, ac felly’r Teulu Sanctaidd – Iesu, Mair a Joseff – wedi ymgymryd eisoes ag un siwrne ar droed, yn cychwyn ar un arall, sef ffoi rhag drygioni er mwyn cadw’r uned deuluol yn ddiogel, ac i roi cyfle iddyn nhw’u hunain i gyflawni eu potensial. Roedd angen amser ar hyd yn oed Fab Duw i ddatblygu er mwyn Iddo allu cyflawni’i botensial.

Yn wir, mae’r rhan hwn o’r stori wedi dod yn fyw iawn inni yn ystod y flwyddyn hon gyda’r mudo mawr ar draws Ewrop. Fel rhai’n gwylio o bell, fe allwn ni deimlo’n gwbl ddiymadferth weithiau, a’r oll y medrwn ni’i wneud ydy gweddïo dros y rhai hynny ynghanol y cythrwfl enbyd hwn a thros y rhai hynny sy’n ceisio gwneud rhywbeth am y sefyllfa. Mae’r rhai hynny sy’n anwybyddu hawliau dynol i’r fath raddau fel eu bod yn creu’r sefyllfaoedd hyn, fel yn Syria, yn gweithredu fel y gwnaeth Herod. Fedrwn ni o ddifrif ddychmygu sut deimlad ydy hi i ddod i’r casgliad ei bod hi’n well i’ch teulu i adael cartref, i dalu am groesi môr ar gwch bach rwber, ac yna ceisio cerdded am fisoedd gan obeithio fod bywyd yn fêl ar yr ochr draw?

Un gorchwyl i Gristnogion pob Nadolig ydy atgoffa pobl am stori geni Iesu, ac i’w hannog i gofio rhywbeth am y stori. Mae helpu pobl i gofio’r enw – Iesu – ynddo’i hun, yn hanfodol.

Angel Gabriel yn arwain at tŷ Mair Angel Gabriel leading to Mary's house
Angel Gabriel yn arwain at tŷ Mair

Mae gan bob eglwys, a’i phobl, wahanol ffyrdd o wneud hyn. Un esiampl ydy’r ‘Taith Bethlehem’, a gynhaliwyd unwaith eto eleni ym Motwnnog. Dyma’r Parch. Richard Wood, Arweinydd Gweinidogaeth Ardal Bro Madryn ar Benrhyn Llŷn, yn adrodd yr hanes. “Gymerodd hi ddiwrnod inni drawsffurfio tu mewn i Eglwys Sant Beuno yn gludwaith o olygfeydd Stori’r Nadolig. Gasebos, byrnau o wellt a chasgenni’n helpu llunio cartref Mair, palas Herod, caeau’r Bugeiliaid, y Llety ym Methlehem, yn ogystal â’r Stabl, wrth gwrs. Yna, fe arweiniodd yr Angel Gabriel y plant o amgylch yr Eglwys, a daeth y gynulleidfa (mewn gwisgoedd, wrth

Y Doethion - The Wise Men
Y Doethion

gwrs), yn gymeriadau oedd yn adrodd eu rhan o Stori’r Nadolig, gan wahodd y plant i ofyn cwestiynau a bod yn rhan o Stori’r Nadolig. Dros gyfnod o dridiau, fe gawson ni 8 ysgol a 150 o’u pobl ifanc yma gyda ni. Yr hyn sydd wedyn yn ychwanegu at yr holl brofiad ydy pan fyddwch yn ymweld ag un o’r ysgolion a fu’n rhan o ‘Taith Bethlehem’ a daw’r plant atoch chi i ddangos y gwaith fuon nhw’n ei wneud yn dilyn profiad ‘Taith Bethlehem’. “

Palas Herod - Herod's Palace
Palas Herod
Un o'r Bugeiliaid - One of the Shepherds
Un o’r Bugeiliaid

Dyma oedd sylw Naomi Wood, Galluogydd Gweinidogaeth Plant, Ieuenctid a Theuluoedd Esgobaeth Bangor ar gyfer Gogledd Meirionnydd: “Mae ‘Taith Bethlehem’ yn rhoi cyfle i’r bobl sy’n cymryd rhan rannu eu doniau mewn ffordd syml, ac

Y Gwesty - The Inn
Y Gwesty

yn galluogi cenhadaeth Eglwys Dduw. Mae doniau gan bob un ohonon ni ddoniau y gallwn eu rhannu, a pha well ffordd sy’na i unrhyw Gristion i helpu pobl eraill ddod i wybod am stori hanes geni Iesu ac i gofio enw’r Arglwydd. Y stori ac enw Iesu ydy holl sylfaen a phwrpas y Nadolig.”

 

Pen y Daith - Journey's End
Pen y Daith

 

Canon Robert Townsend