Dathliad yn Eglwys y Santes Fair a Sant Egryn, Llanegryn

Y dydd Sadwrn sy’n dod (1.7.17) bydd Eglwys y Santes Fair a Sant Egryn yn Llanegryn, ger Tywyn (Meirionnydd) yn rhoi diolch am yr atgyweirio angenrheidiol i waliau’r safle Cristnogol hynafol hon. Fe fydd yr eglwys hefyd yn dangos i bobl am y tro cyntaf canlyniadau prosiect a fydd yn galluogi pobl Cymru gyfan a’r byd cyn bo hir i werthfawrogi’r lle addoliad hynafol hwn.

Mae Sant Egryn yn adeilad cofrestredig Gradd 1, ag iddi groglen ganoloesol a nenfwd fowt faril. Dywedir i’r groglen ddod o Abaty Cymer , ger Dolgellau, ar adeg Diddymu’r Mynachlogydd ym 1536.

Mae’r atgyweirio diweddar i wal mynwent yr eglwys bron wedi’i gwblhau. Yn ychwanegol, tynnwyd ffotograffau manwl o du mewn a thu allan i’r adeilad ac yna’u modelu i roi delweddau 3D o adeilad yr eglwys, a bydd y rhain ar gael i’r cyhoedd ar y rhyngrwyd cyn bo hir.

Meddai’r Parch Janet Fletcher, Offeiriad Cynorthwyol Ardal Gweinidogaeth Bro Ystumanner, “Fe wyddon ni bod eglwys wedi bod ar y safle hwn ers 1253, a chafodd rhannau o’r adeilad lle rydyn ni’n addoli’r dyddiau hyn eu hadeiladu dros 750 o flynyddoedd yn ôl. Bydd atgyweirio’r wal ffiniol hynafol a chael delweddau 3D yn fodd i’r genhedlaeth bresennol sicrhau y gall yr adeilad hwn edrych ymlaen at y 750 mlynedd nesaf.”

Cafodd y gwaith delweddu ei ymgymryd gan Adam Stanford o Aerial-Cam Photography a Catherine Rees o C.R. Archaeology, ac fe fydd modelau 3D o du mewn a thu allan i’r eglwys ar gael yn fuan ar-lein i’w harchwilio. Mae’r groglen yn un o’r esiamplau gorau o’i bath yng Nghymru ac fe fydd y model manwl yn caniatáu cyfle i werthfawrogi dawn y crefftwyr o bell – teclyn rhyfeddol i academyddion a’r rhai hynny sy’n ymddiddori mewn pensaernïaeth eglwysi.

Delwedd 3D yr eglwys

Delwedd 3D yr eglwys

Mae Adam a Catherine yn falch iawn o allu dadfeilio’r modelau 3D am y tro cyntaf, gan ddatgan, “Dyma’r tro cyntaf i’r math yma o ddelweddu cael ei ddefnyddio i greu cofnod o eglwysi hanesyddol yr ardal. Mae’n ddull newydd o rannu gwybodaeth ynglŷn â’r safle, sy’n caniatáu cyfle i’r syllwr ryngweithio cymaint mwy na ffotograff yn unig. Mae modd inni gofnodi manylion yr adeiladwaith mewnol ac allanol, rhywbeth sydd bron yn amhosib i’w weld gyda’r llygad yn unig, gan roi mewnwelediad inni i ddulliau’r crefftwyr hyn, a galluogi pawb i fwynhau harddwch adeilad o’r fath”.

Mae’r diwrnod o ddathlu yn Eglwys Sant Egryn am 11:15 yb gyda sgwrs gan Adam Stanford. Y gobaith ydy y bydd pobl yn dod â’u cinio eu hunain i’w fwynhau cyn y gwasanaeth o ddiolchgarwch a bendith am 2yp, a gaiff ei arwain gan yr Hybarch Andrew Jones, Archddiacon Meirionnydd. Fe fydd hefyd nifer o weithgareddau i blant o amgylch yr eglwys trwy gydol y dydd.

 

Cysylltwch â’r Parchedig Janet Fletcher :  ebost