minus bangor1 bangor2 bangor3 bangor4 bangor5 bangor6 bangor7 bangor8 bangor9 bangor10 bangor11 bangor12 bangor13 bangor14 bangor15 bangor16 bangor17 bangor18 bangor19 bangor20 bangor21 bangor22 bangor23 bangor24 bangor25 bangor26 bangor27 bangor28 bangor29 bangor30 bangor31 bangor32 bangor33 bangor34 bangor35 bangor36 bangor37 bangor38 bangor39 bangor40 bangor41 bangor42 bangor43 bangor44 bangor45 bangor46 chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up download email facebook instagram plus search twitter vimeo youtube external
Sanct, Sanct, Sanct yw Arglwydd y Lluoedd; y mae’r holl ddaear yn llawn o’i ogoniant | Holy, holy, holy is the Lord of hosts; the whole earth is full of his glory
English

Mae'r Esgob yn cyhoeddi llythyrau rheolaidd am ein hymateb i'r coronafirws.


Llythyr yr Esgob i'r esgobaeth


6 Mehefin 2020


Annwyl gyfeillion

Pob gras a thangnefedd i chi.


Perthynas newydd

Mae gan y diwinydd, Miroslav Volf, ymadrodd trawiadol: 

“nid Duw unig yw’r Duw Cristnogol.” 

Y dydd Sul hwn, rydyn ni'n dathlu'r Drindod Sanctaidd - cymundeb tri pherson ac un Duw.

Ac rydyn ni'n dathlu mwy na hynny. Oherwydd, trwy ffydd, rydyn ni, pob un ohonom ni, yn byw ac yn symud ac yn bod yn y cymundeb dwyfol hwn.

Ac rydyn ni'n dathlu mwy drachefn. Obliegid mae cymundeb â Duw, yng ngeiriau Volf: 

“ar unwaith hefyd yn gymundeb â’r eraill hynny sydd wedi ymddiried eu hunain mewn ffydd i’r un Duw. Mae un weithred o’r un ffydd yn gosod person mewn perthynas newydd â Duw a chyda phawb arall sy’n sefyll mewn cymundeb â Duw. ”

Mae hyn yn cyflwyno her benodol inni ar hyn o bryd oherwydd gallwn brofi bywyd dan glo fel absenoldeb Duw ac mae hyn yn creu amheuaeth yn ogystal â'r cymuneb hwnnw a gynigir gan Dduw, Dad, Mab a'r Ysbryd Glân.

Yn fy myfyrdod yr wythnos hon, rwy’n astudio'r cyfuniad o ffydd ac amheuaeth a gawn yn Mathew 28:17 (“A phan welsant ef addolasant ef, er bod rhai yn amau”). 

Gall absenoldeb Duw ymddangos yn fygythiol, ond nid darganfod syniad yw dod ar draws Duw, ond adnabod yr un yr ydym yn byw ac yn symud ac yn bod ynddo a thrwyddo. 

Galwodd Iesu’r disgyblion oddi wrth y fath ffydd ac amheuaeth, i breswylio ym mywyd newydd ei Deyrnas. Ei fandad oedd gwneud disgyblion o'r holl fyd (adn.18).


Disgyblion mewn cymundeb â'n gilydd

A gaf i fyfyrio ymhellach yma ar bwysigrwydd bod yn ddisgyblion sydd mewn cymundeb â'r Drindod Sanctaidd a chyda'n gilydd?

Mae digwyddiadau yn yr Unol Daleithiau yr wythnos hon wedi ein hatgoffa y gall y “cymundeb” rhwng bodau dynol fod yn fregus a dan straen, wedi eu gwanháu gan bechadurusrwydd a rhagfarn.

Mae'r digwyddiadau hyn hefyd wedi ein hatgoffa nad yw pechod a rhagfarn yn perthyn i unigolion yn unig. 

Gall systemau a strwythurau - siâp cymdeithas - gael eu nodweddu gan bechadurusrwydd a rhagfarn, gan wneud rhai pobl yn gryf a phwerus, a chadw pobl eraill yn wan ac yn ofnus.


Beth y gallwn ni ei wneud

Yn wyneb anghyfiawnder ar y raddfa hon, mae'n anodd gwybod beth i'w wneud. 

Rwy'n ddiolchgar i'n cydweithiwr, James Henley, o Ardal Weinidogaeth Cyncoed yn Esgobaeth Mynwy, am awgrymu tri pheth clir, syml y gallwn ni i gyd eu gwneud:

  1. Gwrando ac adleisio: Fel pobl Dduw, fe’n gelwir i wrando ar y lleiafrifoedd yn ein mysg, ac ar y rhai sy’n wan ac ar yr ymylon; a rhaid inni ychwanegu ein lleisiau ninnau i adleisio eu lleisiau hwy.
  2. Archwilio ni'n hunain: Fel pobl Dduw, dylem bob amser archwilio ein hagweddau a'n rhagfarnau ein hunain; a rhaid i ni archwilio'r systemau a'r sefydliadau yr ydym yn rhan ohonynt i ganfod arwyddion o wahaniaethu amlwg a chudd.
  3. Edifarhau a gweddïo: Fel pobl Dduw, fe’n gelwir i edifarhau am ein cyfrifoldeb ni am greu byd anghyfartal, trwy bopeth yr ydym wedi’i wneud a phopeth yr ydym wedi methu â’i wneud; a rhaid inni weddïo ddi-baid am ddyfodiad cyfiawnder a thangnefedd teyrnas Dduw.

Gadewch inni i gyd wneud popeth o fewn ein gallu i adeiladu cymundeb, a byw gyda'n gilydd yng nghariad Crist. Ysgrifennais y weddi hon yn gynharach yr wythnos hon sydd wedi'i chynnwys yn fy myfyrdod:

Dduw Byw, Dri yn Un, ffynhonnell bywyd a phopeth sy’n dda ac yn brydferth, i ti bo’r clod diddiwedd Dad, Mab ac Ysbryd Glân. Cod ni uwchben y dyfroedd o amheuaeth sy’n bygwth ein boddi, tynn ni atat ti dy hun y dydd hwn, a’n harwain ni i borfeydd o obaith a llawenydd; oherwydd rwyt ti’n teyrnasu yn y nef ac ar y ddaear, yn awr ac yn oes oesoedd. Amen.

Gweddi ac addoliad

  • Ar y dudalen hon, fe welwch ddeunydd yr wyf yn ei ddarparu i gefnogi addoli ar yr aelwyd ddydd Sul, Sul y Drindod. Mae trefn gwasanaeth ddwyieithog ar gyfer Litwrgi y Gair, ynghyd â thestun y darlleniadau, myfyrdod wedi'i recordio yn Gymraeg a Saesneg, a'i thestun dwyieithog.
  • Dydd Sul nesaf 7 Mehefin, byddaf yn dathlu gŵyl Diolchgarwch am y Cymun Bendigaid, ac yna Ail Sul wedi'r Drindod ar 21 Mehefin.

Yn Eglwys Cybi Sant, Caergybi | At St Cybi's Church, Holyhead

Adeiladau eglwysig

Dros yr wythnos ddiwethaf hon, mae Mainc yr Esgobion wedi derbyn adroddiad am y gwaith taleithiol sy'n digwydd i'n helpu i symud tuag at ailagor ein adeiladau heglwysig pan fydd yn ddiogel ac yn ddoeth gwneud hynny. 

Gallaf nawr gynnig y diweddariad canlynol:

  • Mae trafodaethau manwl yn cael eu cynnal gyda Llywodraeth Cymru ynghylch ailagor posib eglwysi dan arweiniad yr Archesgob gyda'r fforwm rhyng-ffydd.
  • Mae protocol ar gyfer ailagor yn cael ei ddatblygu gan Lywodraeth Cymru yng nghyd-destun y gyfundrefn ddeddfwriaethol benodol yng Nghymru.
  • Bydd y protocol hwn yn llywio canllaw yr Eglwys yng Nghymru ar sut y gellir ailagor eglwysi yn ddiogel. Bydd y canllaw hwn yn offeryn ymarferol i'n helpu i gynllunio ailagor yn y dyfodol a lliniaru'r risg o drosglwyddo Covid-19. Bydd y canllaw yn canolbwyntio ar weithdrefnau ar gyfer pellhau cymdeithasol, hylendid a glanhau adeiladau.
  • Pan fydd y gyfraith yn caniatáu, rydym yn rhagweld agor eglwysi yn raddol yn seiliedig ar arddangosiad clir o gydymffurfiad â'r protocol a'r arweiniad. Ein prif bryder yw iechyd y rhai a fydd yn defnyddio ein heglwysi eto.

Bydd mwy i'w ddweud, am ganllawiau'r dalaith ac am gefnogaeth esgobaethol, yn ystod yr wythnosau nesaf. 

Mae'n amlwg yn parhau i fod yn bwysig na ddylid gwneud unrhyw newidiadau i'n harfer cyfredol yn y cyfamser.


Eglwys ar-lein

Mae llawer ohonom yn arbrofi gydag “Eglwys ar-lein” ar hyn o bryd.

Yn ein cyfarfod diweddar o Grŵp Cadfan, dechreuon ni archwilio'r ffyrdd y gall technoleg ein galluogi i addoli, gofalu am ein gilydd, estyn allan ac addysgu'r ffydd. 

Bu inni hefyd fyfyrio ar y ffyrdd y gall datblygiadau mewn technoleg wneud inni deimlo'n "ar goll"; a'r ffyrdd y gallant eithrio rhai pobl ar yr un pryd ag y maent yn croesawu eraill.

Mae llawer yma i feddwl yn ddwys amdano, ac rwyf wedi gofyn i rai o fy nghydweithwyr wneud gwaith pellach yn y maes hwn.

Yn y cyfamser, wrth i ni barhau i ffrydio a recordio cynnwys ar-lein newydd, mae'r canllaw hwn i fideoio gwasanaethau eglwysig o Esgobaeth Manceinion yn cynnwys cyngor defnyddiol iawn.


Cyfryngau cymdeithasol a newyddion ffug

Rwyf wedi ysgrifennu blog am gyfryngau cymdeithasol a llunio ymateb Cristnogol i newyddion ffug. Ydy cyfryngau cymdeithasol yn democrateiddio newyddion a barn?Sut ddylen ni ymateb? Mae'r erthygl yn Gymraeg yma, a Saesneg yma.


Mainc yr Esgobion

Mae Mainc yr Esgobion wedi trefnu tridiau o gyfarfodydd ar 16-18 Mehefin ac mae'r agenda'n sylweddol. Rwy'n gobeithio adrodd nôl ar faterion rydyn ni'n eu trafod maes o law.


Y Gynhadledd Glerigol

Roedd disgwyl i Gynhadledd Glerigol 2020, Diwinydda campus, gael ei chynnal yn Rhydychen ar 14-17 Medi.

Yn anffodus, rydym wedi penderfynu ei bod yn well penderfynu nawr gohirio'r digwyddiad tan 2021.

Rydym bellach yn bwriadu cynnal y Gynhadledd Clerigion ar yr wythnos gyfatebol yn 2021.

Mae mwy o fanylion ar wefan yr esgobaeth, a ffurflen i gofrestru ar-lein. A wnewch chi gofrestru o'r newydd, hyd yn oed os oeddech chi eisoes wedi cofrestru ar gyfer digwyddiad 2020.


Grŵp Cadfan

Rwy'n ddiolchgar iawn i bawb a anfonodd adborth am gyfarfod diwethaf Grŵp Cadfan. Mae wedi bod yn ddefnyddiol iawn clywed am ar yr hyn a weithiodd yn dda a'r hyn y gellid ei wneud yn wahanol. Braf oedd clywed bod cymaint o'r farn bod y cyfarfod yn ddefnyddiol.

Rwy’n bwriadu cynnull ail cyfarfod Zoom arbennig o Grŵp Cadfan - Arweinwyr Ardaloedd Gweinidogaeth, Ficeriaid ar y Cyd ac aelodau Cyngor yr Esgob - ddydd Mercher 24 Mehefin.

Mae’r cyfarfodydd hyn yn rhoi cyfle inni fyfyrio gyda'n gilydd ar heriau ysbrydol, ymarferol a chenhadol popeth sy'n digwydd ar hyn o bryd.

Os nad yw aelod o Grŵp Cadfan wedi derbyn gwahoddiad, cysylltwch â Siôn.


Gofalu amdanom ein hunain a’n gilydd

Mae St Luke’s, yr elusen sy’n cefnogi lles clerigion, yn cynnig deunydd rheolaidd i fyfyrio arno. Mae'r seithfed set o ddeunyddiau, a geir yma, yn edrych ar bwysigrwydd rhythm bywyd.

A gaf i gymeradwyo’r deunydd hwn, ochr yn ochr â’n hadnoddau Llwybr Deiniol esgobaethol, gan annog pob un ohonom i ofalu amdanom ein hunain a’n gilydd gydol y dyddiau heriol hyn.


Cofiwch y gweddïir drosoch bob dydd yn Nhŷ Esgob: chi, eich teuluoedd a'ch Ardaloedd Gweinidogaeth. Gras a thangnefedd i chwi oll.


Y Gwir Barchg Andy John
Esgob Bangor


Cymraeg

The Bishop is publishing regular letters about our response to coronavirus.


The Bishop's letter to the diocese


6 June 2020


Dear colleagues and friends

All grace and peace to you.


A new relationship

The theologian, Miroslav Volf, has a great phrase: 

“the Christian God is not a lonely God.”

This Sunday, we celebrate the Holy Trinity – the communion of three persons and one God.

And we celebrate more than that. Because, through faith, we, each one of us, live and move and have our being in this divine communion.

And we celebrate more again. Because communion with God is, in Volf’s words: 

“at once also communion with those others who have entrusted themselves in faith to the same God. One and the same act of faith places a person into a new relationship both with God and with all others who stand in communion with God.”

This presents a particular challenge to us at the moment because we can experience life under lockdown as an absence of God and this creates doubt as well as that communion which is offered by God, Father, Son and Holy Spirit.

This week in my meditation, I reflect on the question of faith and doubt from Matthew 28:17 (“When they saw him, they worshipped him; but some doubted”). 

The absence of God can seem threatening but to discover God is not to encounter an idea but the one in whom we live, move and have our being. 

Jesus called the disciples from that faith and doubt to inhabit the new clothes of the Kingdom. His mandate was to make disciples in all the world (v.18).


Disciples in communion with one another

May I reflect further here on the importance of being disciples who are in communion with the Holy Trinity and with one another?

Events in the United States this week have reminded us that the bonds of “communion” between human beings can become fragile and strained, worn down by sinfulness and prejudice.

These events have also reminded us that such sinfulness and prejudice are not only about individual acts. 

Systems and structures – the shape of society – can become marked by sinfulness and prejudice, making some people strong and powerful, and keeping other people weak and afraid.


What we can do

Confronted by ingrained injustice on this scale, it is hard to know what to do. 

I am grateful to our colleague, James Henley, from the Cyncoed Ministry Area in the Diocese of Monmouth, for suggesting three clear, simple things we can all do:

  1. Listen and amplify: As God’s people, we are called to listen to those who are in the minority, and to those who are weak and at the margins; and we must add our voices to theirs.
  2. Examine ourselves: As God’s people, we should always examine our own, individual attitudes and prejudices; and we must examine the systems and institutions of which we’re a part for obvious and hidden signs of discrimination.
  3. Repent and pray: As God’s people, we are called to repent for our part in creating an unequal world, through all that we’ve done and all that we’ve failed to do; and we must pray without ceasing for the coming of God’s kingdom of justice and peace.

Let us all do all we can to build bonds of communion, and to live with one another in the love of Jesus. I wrote this prayer earlier this week which is included in my meditation:

Living Triune God, source of life and of all that is good and beautiful, to you be endless praise Father, Son and Holy Spirit. Lift us above the waters of doubt which threaten to overwhelm us, draw us to yourself this day, and lead us to the higher ground of hope and joy; for you reign in heaven and on earth, now and in all eternity. Amen.

Worship and prayer

  • On this page, you will find material that I am making available to support worship at home on Sunday, Trinity Sunday. There is a bilingual order of service for the Liturgy of the Word, along with the text of the readings, a recorded meditation in Welsh and English, and its bilingual text.
  • Next Sunday 14 June, I will be celebrating the feast of Thanksgiving for the Holy Communion, followed by the Second Sunday after Trinity on 21 June.

Yn Eglwys Hywyn Sant, Aberdaron | At St Hywyn's Church, Aberdaron

Church buildings

Over this past week, the Bench of Bishops has received a report about the provincial work that is taking place to help us to move towards re-opening our church buildings when it is safe and wise to do so. 

I am now able to offer the following update:

  • Detailed discussions are taking place with Welsh Government over the possible re-opening of churches led by the Archbishop with the inter-faith forum.
  • A protocol for re-opening is being developed by Welsh Government in the context of the specific legislative context in Wales.
  • This protocol will inform guidance from the Church in Wales on how churches can be re-opened safely. This guidance will be a practical tool to help us plan our future opening and mitigate risks of transmission of Covid-19. The guidance will centre on procedures for social distancing, hygiene and premises cleaning.
  • When the law permits, we envisage a gradual opening of churches based on a clear demonstration of compliance with the protocol and guidance. Our primary concern is for the health of those that will use our churches again.

There will be more to be said, about the provincial guidance and about diocesan support, in coming weeks. 

It obviously remains important that no changes to our current practice take place in the meantime..


Online Church

Many of us are experimenting with “online Church” at the moment.

An our recent Grŵp Cadfan meeting, we began to explore the ways in which technology can enable us to worship, care for one another, reach out and teach the faith. 

We also reflected on the ways in which advances in technology can make us feel de-skilled and can exclude some people at the same time that it includes others.

There is much here to think about, and I have asked some of my colleagues to do further work in this area.

In the meantime, as we continue to stream and record new online content, this guide to videoing church services from the Diocese of Manchester contains very useful advice. 


Social media and fake news

I have written a blog about social media and crafting a Christian response to fake news. Does social media democratize news and opinion? How can we respond? The post is in English here, and Welsh here.


Bench of Bishops

The Bench of Bishops have scheduled three days of meetings on 16-18 June and the agenda is substantial. I hope to report on matters we discuss in due course.


Clergy Conference

Our 2020 Clergy Conference, Doing theology excellently, was due to take place in Oxford on 14-17 September. 

Unfortunately, we have decided that it is best to decide now to postpone the event until 2021.

We now intend to hold the Clergy Conference on the equivalent week in 2021. 

There are further details on the diocesan website, and a form to register online. Please register anew, even if you had already registered for the 2020 event.


Grŵp Cadfan

I am very grateful to all who provided feedback about the last meeting of Grŵp Cadfan. It has been very useful to hear reflections on what worked well and what could be done differently. It was good to hear that so many found the meeting helpful.

I’m intending to convene a second special Zoom meeting of Grŵp Cadfan - Ministry Area Leaders, Associate Vicars and members of the Bishop’s Council - on Wednesday 24 June.

The meetings aim to provide an opportunity for us to reflect together on the the spiritual, practical and missional challenges of all that is happening at the moment.

If any of those who are member of Grŵp Cadfan haven’t received an invitation, please contact Siôn.


Taking good care of ourselves and one another

St Luke’s, the charity that supports clergy wellbeing, is continuing to offer regular material for reflection. The seventh instalment, available here, explores the importance of the rhythm of life at this time.

May I commend this material to you, alongside our diocesan St Deiniol’s Way resources, and encourage all of us to take good care of ourselves and one another at this pressured time.


Please remember you are prayed for each day in Ty’r Esgob: you, your families and Ministry Areas. Grace and peace to you all.


The Rt Revd Andy John
Bishop of Bangor