minus bangor1 bangor2 bangor3 bangor4 bangor5 bangor6 bangor7 bangor8 bangor9 bangor10 bangor11 bangor12 bangor13 bangor14 bangor15 bangor16 bangor17 bangor18 bangor19 bangor20 bangor21 bangor22 bangor23 bangor24 bangor25 bangor26 bangor27 bangor28 bangor29 bangor30 bangor31 bangor32 bangor33 bangor34 bangor35 bangor36 bangor37 bangor38 bangor39 bangor40 bangor41 bangor42 bangor43 bangor44 bangor45 bangor46 chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up download email facebook instagram plus search twitter vimeo youtube external
"Peidiwch ag ofni felly" | "So do not be afraid"
English

Mae'r Esgob yn cyhoeddi llythyrau rheolaidd am ein hymateb i'r coronafirws.


Llythyr yr Esgob i'r esgobaeth


19 Mehefin 2020


Annwyl gyfeillion

Pob gras a thangnefedd i chi.


Peidiwch ag ofni felly

Ofn yw un o'r ymatebion dynol mwyaf normal a phwerus. 

Dywed seicolegwyr wrthym ein bod wedi esblygu'r gallu i ofni er mwyn amddiffyn ein hunain ac osgoi bygythiadau. 

Ond gall ofn hefyd barlysu a gorlethu, gan ein fatal rhag rheoli neu ymateb i heriau bywyd.

Yn fy myfyrdod ar gyfer y dydd Sul yma, rwy’n archwilio sut aeth Iesu i’r afael ag ofn, ar y naill law yn cydnabod ei ddylanwad, ac ar y llaw arall yn darparu ymateb ffyddlon i'n harwain y tu hwnt iddo.

Yn y pryderon rydyn ni wedi'u hwynebu dros yr ychydig fisoedd diwethaf, mae Duw wedi bod wrth law. 

Ac wrth inni wynebu'r heriau newydd o lacio cyfyngiadau ac ailagor rhannau o'n bywydau, Duw fydd ein cymorth. 

Nid ydym ar ein pennau ein hunain ac nid ydym yn ddi-rym. Mae Duw yn gweld ein gwerth ac yn ein gwahodd i ffydd bywiol yng Nghrist.


Cewch y myfyrdod llawn yma, gyda'r deunydd ryw'n ei ddarparu i gefnogi addoli ar yr aelwyd ar y Sul, yr Ail ddydd Sul ar ôl y Drindod. Mae trefn wasanaeth ddwyieithog ar gyfer Litwrgi'r Gair, ynghyd â thestun y darlleniadau, myfyrdod wedi'i recordio yn Gymraeg a Saesneg, a'i thestun dwyieithog.


Rwyf am ddefnyddio gweddill fy llythyr heddiw i ymdrin â dau fater o arwyddocâd mawr i'n bywyd ar y cyd fel esgobaeth ar hyn o bryd: ail-agor adeiladau eglwysig, ac effaith ariannol coronafirws.


Eglwys Tanwg Sant, Llandanwg | St Tanwg's Church, Llandanwg

Adeiladau eglwysig: ail-agor ar gyfer gweddi breifat

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi y gellir ail-agor addoldai i unigolion neu aelwydydd ar gyfer gweddi breifat (bersonol) o ddydd Llun 22 Mehefin.

I ni yn Esgobaeth Bangor, mae'r newydd hwn yn llawen. Byddwn yn gallu cynnig unwaith eto'r rhodd o gysegrfa i bawb yn y gymuned.

Efallai y bydd y newydd hwn hefyd yn peri pryder dealladwy. Mae'n hanfodol ein bod yn ail-agor ein hadeiladau eglwysig yn ddiogel, a'n bod yn arfer ar y cyd ddirnadaeth ddoeth a realistig am y camau nesaf.

Rwyf am dynnu'n sylw at bum peth a ddylai gyfeirio ein hymateb ledled yr esgobaeth hon:

  1. Ail-agoriad cyfyngedig iawn yw hwn. Ni ellir cynnal unrhyw weithgareddau fel gwasanaethau a gweddïau a fydd yn annog pobl i ymgynnull. Ni all person arwain defosiynau na gweddi o unrhyw fath yn ein heglwysi. Ni all angladdau mewn eglwysi a gwasanaethau achlysurol eraill ddigwydd ynddynt o hyd. Mae angen i ni fod yn ofalus wrth reoli disgwyliadau, ac aros o fewn y rheolau hyn.
  2. Nid oes unrhyw ofyniad i eglwysi ail-agor ar hyn o bryd. Dim ond os gall hynny ddigwydd yn effeithiol ac yn ddiogel y gall eglwysi ail-agor. Bydd angen cyfateb trefniadau agor â'r gallu i fynd i'r afael â'r mesurau diogelwch angenrheidiol. Rhaid i'n prif sylw fod ar iechyd a lles ein hymwelwyr, gwirfoddolwyr, staff a chlerigion.
  3. Cynhyrchwyd canllaw cenedlaethol rhagorol gan yr Eglwys yng Nghymru. Geir trosolwg fan hyn, a chanllawiau manwl yma.
  4. Dylai penderfyniadau i ailagor eglwysi yn Esgobaeth Bangor ddigwydd mewn cydweithrediad â'r Archddiaconiaid. Yn ffurfiol, bydd angen i'r Archddiacon lofnodi asesiad risg wedi'i gwblhau ar gyfer pob adeilad eglwysig sy'n ailagor. Yn anffurfiol, byddaf yn disgwyl i Arweinwyr Ardaloedd Gweinidogaeth ymgynghori â'u Archddiaconiaid a chynllunio ar y cyd.
  5. Er mwyn galluogi hyn i gyd i ddigwydd, rwy'n falch bod yr Archddiaconiaid wedi trefnu cyfarfodydd Synod ar gyfer Arweinwyr Ardaloedd Gweinidogaeth ddydd Llun / Mawrth yma. Bydd y sgyrsiau yn y cyfarfodydd hynny yn ymdrin â (i) y canllawiau, (ii) y templed asesu risg, iii) matron ymarferol fel arwyddion esgobaethol a chynhyrchion hylendid, a (iv) ein dull cyffredinol o ail-agor. Cyn y cyfarfodydd hynny, rwy'n gofyn i Arweinwyr Ardaloedd Gweinidogaeth ddarllen canllaw yr Eglwys yng Nghymru, ond i beidio â chymryd camau pellach tuag at ailagor.

Rwy'n dyheu am weld ein heglwysi ar agor eto, yn llewyrchu goleuni a gobaith i'n cymuneda.

Rhaid i'n ffocws nawr fod ar wneud hynny'n ddiogel ac yn ddoeth.

Rwy'n ddiolchgar ymlaen llaw i bawb a fydd yn gweithio mor galed i wneud hyn yn bosibl.


Enghraifft o un o'r baneri esgobaethol i'n cynorthwyo i ailagor adeiladau eglwysig | An example of the diocesan banner-stands to assist our re-opening of church buildings

Effaith ariannol coronafirws ar gyllid ein Hardaloedd Gweinidogaeth a'r esgobaeth

Rwy'n ddiolchgar i bawb sydd wedi bod yn rhan o wneud penderfyniadau pwysig dros yr wythnosau diwethaf ynghylch materion ariannol.

Mae goblygiadau ariannol y sefyllfa bresennol yn mynd i fod yn ddifrifol, ac mae angen i'n hymateb barhau i fod yn unedig, yn weithgar, yn garedig ac yn amyneddgar ledled teulu'r Eglwys.

Rwyf am gynnig diweddariad yma am ein hymateb - yn genedlaethol ac ar draws ein harchddiaconiaethau.


(1) Cymorth brys

Corff y Cynrychiolwyr yw elusen genedlaethol yr Eglwys yng Nghymru, ac mae'n gyfrifol am reoli asedau hanesyddol cenedlaethol yr Eglwys.

  • Ym mis Mai, darparodd Gorff y Cynrychiolwyr gefnogaeth ariannol frys i chwe esgobaeth yr Eglwys yng Nghymru. I ni ym Mangor, rhagwelir y bydd y gefnogaeth hon werth oddeutu £307,000 - neu ychydig o dan 9% o'n gwariant blynyddol o oddeutu £3.47m.
  • Gan ddefnyddio'r cymorth brys hwn, rydym wedi gallu rhoi grant cymedrol i Gabidwl Eglwys Gadeiriol Bangor i gydnabod y costau staffio parhaus a'r gostyngiad incwm sy'n wynebu'r Gadeirlan.
  • Rydym hefyd wedi sefydlu cronfa wrth gefn fechan i dalu am rai costau canolog ychwanegol sy'n ein wynebu ar hyn o bryd.
  • Fodd bynnag, mae mwyafrif y swm (£260,000) wedi'i glustnodi i helpu Ardaloedd Gweinidogaeth i oroesi effaith ariannol yr argyfwng yn ystod 2020.

Mae argaeledd y gefnogaeth frys hon wedi galluogi ein tair archddiaconiaeth i gael sgyrsiau gofalus a chyd-destunol am sefyllfa ariannol eu Ardaloedd Gweinidogaeth yn ystod Ail Chwarter 2020, ac am y cymorth ychwanegol y gallai fod ei angen arnynt.


(2) Darlun amrywiol

Fel sy'n briodol, mae canlyniadau'r sgyrsiau hynny wedi amrywio ar draws y dair archddiaconiaeth.

Fel yr ydym wedi dysgu wrth osod targedau ar gyfer Cronfa Gweinidogaeth yr Esgob dros y chwe blynedd diwethaf, anaml y ceir yr ateb i faterion ariannol anodd mewn fformiwla. Mae'n llawer gwell inni wneud amser ar gyfer ymddiddan gofalus, gonest ar y cyd yn ein harchddiaconiaethau.

Yn nes ymlaen yn y Llythyr hwn, mae'r tri Archddiacon yn cynnig diweddariad ar y camau a gymerwyd yn Ynys Môn, Bangor a Meirionnydd.

  • Mae'r darlun yn amrywiol, rhwng ac o fewn yr archddiaconiaethau.
  • Mae rhai Ardaloedd Gweinidogaeth am wneud defnydd o gymorth ariannol yn ystod yr Ail Chwarter. Mae eraill wedi cytuno i beidio â gwneud hynny eto. Mae eraill wedi ymrwymo'n hael i ddefnyddio'u cynilion a'u buddsoddiadau i gwrdd â'u hymrwymiadau am y flwyddyn ymlaen llaw.
  • Yr ystyriaeth fwyaf, wrth gwrs, yw Cronfa Gweinidogaeth yr Esgob - yr ymrwymiad ariannol unigol mwyaf ar gyfer bron pob un o'n Hardaloedd Gweinidogaeth.
  • Mae'r darlun a geir gan yr Archddiaconiaid isod yn cynnig cipolwg ar y foment hon. Rydym i gyd yn ymwybodol y bydd angen parhau i wneud penderfyniadau wrth i'r flwyddyn fynd rhagddi. Mae'n dda bod cymorth ariannol Corff y Cynrychiolwyr yn darparu gofod ac ychydig o ryddhád; ac rwy’n ddiolchgar i’r tri Archddiacon ac i bob Arweinydd Ardal Weinidogaethol am ymwneud â’r drafodaeth hon i sicrhau ein bod yn defnyddio’r gefnogaeth sydd ar gael yn ddoeth, nawr ac yn ystod gweddill 2020.

(3) Darlun sy'n datblygu

Rwyf hefyd yn falch o allu rhannu'r newyddion bod Corff y Cynrychiolwyr, y mis hwn, wedi sicrhau bod ail gyfran o gymorth ariannol ar gael i esgobaethau, sy'n gyfwerth â'r cyfran cyntaf.

Rwyf wedi cynnull cyfarfod arbennig o Gyngor yr Esgobaeth ar 7 Gorffennaf i adolygu'r sefyllfa bresennol ar draws y dair archddiaconiaeth, ac i drafod y defnydd sydd i'w wneud o'r gefnogaeth ariannol bellach hon.

Fy nisgwyl yw y gellir sicrhau bod arian sylweddol ar gael eto i ddarparu cymorth ychwanegol ar gyfer Ardaloedd Gweinidogaeth, ac y bydd ymddiddan yn ein harchddiaconiaethau yn helpu i ganfod y defnydd gorau o gymorth o'r fath.

Bydd dosbarthiad teg o gefnogaeth ar draws yr esgobaeth gyfan yn ystod 2020 yn ystyriaeth bwysig, ac efallai y gofynnir i'r Ardaloedd Gweinidogaeth hynny wnaeth defnydd o gefnogaeth yn ystod yr Ail Chwarter ddal yn ôl yn ystod y Trydydd Chwarter, a fel arall.

Yn ogystal â gweud defnydd o rai o'n cronfeydd ariannol wrth gefn dros y misoedd diwethaf, rwyf hefyd yn ymwybodol ein bod yn dibynnu ar gronfeydd o haelioni a ffydd ar draws yr esgobaeth fel bron erioed o'r blaen. A gaf i ddiolch ichi eto am bopeth sy'n cael ei wneud i ddiogelu a stiwardio ein hyfywedd ariannol ledled yr esgobaeth, ac i'n hebrwng y tu hwnt i'r argyfwng presennol hwn i gyfnod o ail-grwpio ac ail-adeiladu.


(4) Golygfeydd ariannol o'r dair archddiaconiaeth

Yn Eglwys Cybi Sant, Caergybi | At St Cybi's Church, Holyhead
Mae Andy Herrick, Archddiacon Ynys Môn, yn ysgrifennu:

Bu Arweinwyr Ardaloedd Gweinidogaeth ar Ynys Môn yn trafod gyda'i gilydd y sefyllfa ariannol am y cyfnod o dri mis rhwng Ebrill a Mehefin. Daethom i'r cytundeb cyffredinol i geisio cwrdd ag ymrwymiadau Cronfa Gweinidogaeth yr Esgob ar gyfer yr Ail Chwarter trwy annog Ardaloedd Gweinidogaeth i ysgafnhau eu gafael a thynnu o'u cronfeydd wrth gefn; a thrwy annog rhoi rheolaidd, hyd yn oed o dan y cyfyngiadau presennol, fel rhan greiddiol o'n disgyblaeth. Er mwyn annog a galluogi i hynny ddigwydd, mae'r rhan fwyaf o'n Hardaloedd Gweinidogaeth am ddal yn ôl rhag cymryd mantais o gymorth esgobaethol tan y Trydydd Chwarter. Mae cwpl o Ardaloedd Gweinidogaeth, a fyddai’n gweld y dull hwnnw’n anodd am bob math o resymau, wedi dewis gwneud defnydd o rywfaint o gefnogaeth nawr, a gweithio ar gynyddu rhoi personol a;r defnydd o gronfeydd wrth gefn yn barod ar gyfer y Trydydd Chwarter. Mae un Ardal Weinidogaeth yn trefnu i dalu cyfanswm eu hymrwymiad Cronfa Gweinidogaeth yr Esgob 2020 mewn un cyfandaliad.

Fel sylfen i'r cyfan, rydyn ni o’r farn mai dyma'r “diwrnod glawog”, a bod ein cyndeidiau wedi sefyldu ein cronfeydd wrth gefn ar gyfer cyfnod fel hwn. Hyd yn oed os yw pethau’n mynd yn dynn iawn, rydyn ni’n dal i gredu mewn Duw hael sydd yn darparu popeth sydd ei angen arnom.


Yn Eglwys Tudno Sant ar Ben y Gogarth, Llandudno | At St Tudno'r Church on the Great Orme, Llandudno
Mae Mary Stallard, Archddiacon Bangor, yn ysgrifennu:

Yn Archddiaconiaeth Bangor, daeth yn amlwg yn fuan y byddai'r pandemig yn dod â materion ariannol difrifol yn ei sgil.

Gwnaed penderfyniad diymhongar a chyflym iawn gan rai Ardaloedd Gweinidogaeth i anrhydeddu ymrwymiadau Cronfa Gweinidogaeth yr Esgob yn llawn o gynilion a buddsoddiadau. Mae hwn yn benderfyniad arbennig o hael gan Ardaloedd Gweinidogaeth sy'n wynebu rhwymedigaethau o ran ffrydiau incwm sydd wedi diflannu, megis o feysydd parcio a rhoddion ymwelwyr, tra'u bod ar yr un pryd angen talu cyflogau staff a chostau gweinyddol, ac ar ben hynny'n darparu mwy o gefnogaeth trwy'r gwasanaethau hynny sydd bellach yn cael eu defnyddio llawer mwy, fel banciau bwyd a mentrau cymunedol eraill. Rydym mor ddiolchgar i'r Ardaloedd Gweinidogaeth sydd wedi cytuno i droi at eu cynilion a'u buddsoddiadau i dalu yr ymrwymiadau Cronfa Gweinidogaeth yr Esgob y cytunwyd arnynt yn llawn. Mae un Ardal Weinidogaeth wedi talu’n llawn ac ymlaen llaw i leddfu llif arian yr esgobaeth. Mae hyn wedi bod yn help enfawr.

Yng ngweddill yr archddiaconiaeth rydym yn bwrw mlaen fel a ganlyn. Rhaid bod pob Ardal Weinidogaeth wedi talu eu hymrwymiadau Cronfa Gweinidogaeth Esgob am y Chwarter Cyntaf yn llawn. Nodwyd y gallai fod rhywfaint o gymorth cyfyngedig gan gronfeydd canolog a fydd yn cael ei ddyrannu ar sail angen mewn ymgynghoriad â'r Archddiacon ar gyfer yr Ail a'r Trydydd Chwarter. Mae cyfrifo dosbarthiad yr arian hwn yn dibynnu ar Ardal Weinidogaeth yn rhannu ei chyfrifon llawn, ac yn cynhyrchu cynllun i ddangos sut y gallant chwarae eu rhan wrth godi arian i gynnal eu hunain, gan gynnwys trwy gofrestru ar gyfer Rhoi yn Syth. Mae cyfradd y casu mlaen yn amrywio ar draws yr archddiaconiaeth. Rydym yn ddiolchgar iawn am y rhai sy'n ymroi gyda haelioni ac amynedd i'r gwaith hwn.


Yn Eglwys Hywyn Sant, Aberdaron | At St Hywyn's Church, Aberdaron
Mae Andrew Jones, Archddiacon Meirionnydd, yn ysgrifennu:

Yn dilyn nifer o gyfarfodydd a sawl sgwrs dda, rydym wedi penderfynu y bydd pob Ardal Weinidogaeth yn Archddiaconiaeth Meirionnydd yn cymryd mantais o gefnogaeth yn ystod yr Ail Chwarter. Er bod sefyllfa'r naw Ardal Weinidogaeth yn yr archddiaconiaeth i gyd yn wahanol, mae pob un ohonom wedi wynebu heriau sy’n llifo o gasgliadau is a chanslo cymaint o ddigwyddiadau codi arian. Mae'r economi dwristiaeth yn elfen mor fawr yn economi Meirionnydd, gyda'n Ardaloedd Gweinidogaeth yn bywiogi mewn ffyrdd newydd yn ystod misoedd yr haf - a bydd llawer o hynny wedi'i golli eleni. Felly mae pob Ardal Weinidogaeth yn mynd i wneud defnydd gyfartal o gefnogaeth esgobaethol i helpu gyda'n hymrwymiadau Cronfa Gweinidogaeth yr Esgob yn ystod yr Ail Chwarter. Mae darparu’r gefnogaeth hon, wrth gwrs, yn dibynnu ar dalu ymrwymiadau Cronfa Gweinidogaeth yr Esgob Chwarter Un yn llawn ac yn brydlon.

Rwy’n hyderus y bydd y pecyn cymorth hael hwn yn cael ei groesawu gan ein pobl ar draws yr archddiaconiaeth. Yn benodol, hyderaf y bydd yn wreichionen o anogaeth cyn belled ag y mae sgyrsiau ariannol yn y cwestiwn am weddill 2020. Y gobaith hefyd yw y bydd ein pobl yn cael eu hysbrydoli i ddangos haelioni parhaus yn eu rhoi i'r Eglwys, a'r mae clerigion yr archddiaconiaeth yn glir ynghylch ein cyfrifoldeb hwy i annog y stiwardiaeth hael hon. Heb os, bydd sgyrsiau am y Trydydd Chwarter yn fwy heriol, ac mae Arweinwyr Ardaloedd Gweinidogaeth eisoes yn cymryd rhan mewn sgyrsiau lleol ac yn cynllunio am eu hymrwymiadau am weddill y flwyddyn.


(5) I gloi

A gaf i ddiolch eto i bawb ar draws yr esgobaeth sy'n cefnogi'r Eglwys trwy eu rhoi. Hoffwn hefyd ofyn ichi gynnal yn eich gweddïau y rhai sy'n gweithio o fewn Ardaloedd Gweinidogaeth a ledled yr esgobaeth i arfer stiwardiaeth mor ofalus o'n hadnoddau. Rydym yn ddiolchgar am bopeth a ddaw i'n gofal o haelioni dwfn ein Duw.


Gofalu amdanom ein hunain a’n gilydd

Mae St Luke’s, yr elusen sy’n cefnogi lles clerigion, yn cynnig deunydd rheolaidd i fyfyrio arno. Yn yr nawfed set o ddeunyddiau, "Here be dragons", mae'r Parchg Hilary Ison yn myfyrio ar ein hymateb i drawma.

A gaf i gymeradwyo’r deunydd hwn, ochr yn ochr â’n hadnoddau Llwybr Deiniol esgobaethol, gan annog pob un ohonom i ofalu amdanom ein hunain a’n gilydd gydol y dyddiau heriol hyn.


Cofiwch y gweddïir drosoch bob dydd yn Nhŷ Esgob: chi, eich teuluoedd a'ch Ardaloedd Gweinidogaeth. Gras a thangnefedd i chwi oll.


Y Gwir Barchg Andy John
Esgob Bangor


Cymraeg

The Bishop is publishing regular letters about our response to coronavirus.


The Bishop's letter to the diocese


19 June 2020


Dear colleagues and friends

All grace and peace to you.


So do not be afraid

Fear is one of the most normal and powerful of all human responses. 

Psychologists tell us that we evolved the ability to be afraid in order to protect ourselves and evade threats. 

But fear can also paralyse and overwhelm us rendering us unable to either manage or respond to life’s challenges.

In my meditation for this coming Sunday, I explore how Jesus addressed the question of fear, acknowledging its influence and at the same time providing a faithful response that leads us beyond it.

In the anxieties we have faced over these past few months, God has been at hand. And as we face the new challenges of loosening the lockdown and re-opening aspects of our lives, God will be our help. We are not alone and we are not powerless. God sees our worth and invites us to life-giving faith in Jesus.


You can find the full meditation here, with the material that I am making available to support worship at home on Sunday, the Second Sunday after Trinity. There is a bilingual order of service for the Liturgy of the Word, along with the text of the readings, a recorded meditation in Welsh and English, and its bilingual text.


I want to dedicate the rest of my letter today to two matters of great significance to our common life as a diocese at the moment: re-opening church buildings, and the financial impact of coronavirus.


Eglwys Cwyfan Sant, Llangwyfan | St Cwyfan's Church, Llangwyfan

Church buildings: re-opening for private prayer

The Welsh Government has announced that places of worship may be re-opened for individuals or households for private (personal) prayer from Monday 22 June.

For us in the Diocese of Bangor, this news brings joy. We will be able to offer once more the gift of sacred space to all in the community.

This news might also bring understandable concern. It is imperative that we re-open our church buildings safely, and that we exercise wise, realistic and shared discernment about next steps.

I want to highlight five things that should shape our response across the diocese:

  1. This is a strictly limited re-opening. No activities such as services and prayers that will encourage people to gather can take place. A person cannot lead devotions or prayer of any sort in our churches. Funerals in church and other occasional offices still cannot take place. We need to be careful in managing expectations, and staying within these rules.
  2. There is no requirement for churches to re-open at this time. Churches can only re-opening if that can happen effectively and safely. Opening arrangements will need to be matched to the capacity to address necessary safety measures. Our primary concern must be the health and wellbeing of our visitors, volunteers, staff and clergy.
  3. Excellent national guidance has been produced by the Church in Wales. An overview is available here, and detailed guidance here.
  4. Decisions to re-open churches in the Diocese of Bangor should happen in collaboration with Archdeacons. Formally, the Archdeacon will need to sign a completed risk-assessment for each church building that re-opens. Informally, I will expect Ministry Area Leaders to confer with their Archdeacons and plan collaboratively.
  5. To enable all of this to happen, I am glad that the Archdeacons have arranged Synod meetings for Ministry Area Leaders on Monday / Tuesday of this coming week. The conversations at those meetings will cover (i) the guidance, (ii) the risk assessment template, iii) practicalities such as diocesan signage and hygiene products, and (iv) our general approach to re-opening. Ahead of those meetings, I am asking Ministry Area Leaders to read the Church in Wales guidance, but not to take further steps towards re-opening.

I yearn to see our churches open again as beacons of light and hope. 

Our focus must now be on doing so safely and wisely. 

I am grateful in advance to all who will be working so hard to make this possible.


Enghraifft o un o'r baneri esgobaethol i'n cynorthwyo i ailagor adeiladau eglwysig | An example of the diocesan banner-stands to assist our re-opening of church buildings

The financial impact of coronavirus on Ministry Area and diocesan finances

I am grateful to everybody who has been involved in making important decisions over recent weeks about financial matters.

The financial implications of the present situation are going to be serious, and our response needs to continue to be united, active, charitable and patient across all parts of the Church.

I want to offer an update here about our response – nationally and across our archdeaconries.


(1) Emergency funding

The Representative Body is the national charity of the Church in Wales, and has responsibility for managing the national historic assets of the Church.

  • In May, the Representative Body made emergency financial support available to the six dioceses of the Church in Wales. For us in Bangor, this support is projected to be worth approximately £307,000 – or just under 9% of our annual expenditure of approximately £3.47m.
  • Making use of this emergency support, we have been able to make a small grant to the Chapter of Bangor Cathedral in recognition of the ongoing staffing costs and income reduction faced by the Cathedral.
  • We have also established a small contingency fund to cover some additional central costs being encountered at this time.
  • However, the majority of the sum (£260,000) has been earmarked to help Ministry Areas to weather the financial impact of the crisis during 2020.

The availability of this emergency support has enabled our three archdeaconries to have careful and contextual conversations about the financial position of their Ministry Areas during the Second Quarter of 2020, and about the additional assistance that they may need.


(2) A varied picture

As is appropriate, the results of those conversations have varied across the three archdeaconries.

As we have learnt when setting targets for the Bishop’s Ministry Fund over the last six years, the answer to difficult financial issues is rarely to be found in a formula. It is far better for us to make time for careful, honest and collegial conferring within our archdeaconries.

Later on in this Letter, the three Archdeacons offer an update on the steps taken in Anglesey, Bangor and Meirionnydd.

  • The picture is varied, between and within archdeaconries.
  • Some Ministry Areas are drawing on financial support during the Second Quarter. Others have agreed not to do so yet. Still others have generously committed to use their savings and investments to meet commitments for the year in advance.
  • The biggest consideration is, of course, the Bishop’s Ministry Fund – the largest single financial commitment for almost all of our Ministry Areas.
  • The picture painted by the Archdeacons below offers a snapshot in time. We are all conscious that decisions will continue to need to be made as the year unfolds. It is good to have the leeway provided by the Representative Body’s financial support; and I am grateful to the three Archdeacons and to all Ministry Area Leaders for engaging with this piece of work to ensure that we use this support wisely, now and during the remainder of 2020.

(3) A developing picture

I am also glad to be able to share the news that the Representative Body has, this month, made available to dioceses a second tranche of financial support, equal to the first.

I have convened a special meeting of the Diocesan Council on 7 July to review the current position across the three archdeaconries, and to discuss the use to be made of this further financial support.

My expectation is that significant funds can again be made available to provide additional assistance for Ministry Areas, and that conferring within our archdeaconries will help to discern the best use to be made of such assistance.

An equitable distribution of support across the diocese as a whole over the course of 2020 will be an important consideration, and it may be that those Ministry Areas that drew on support during the Second Quarter may be asked to hold back during the Third Quarter, and vice versa.

As well as accessing some of our financial reserves over recent months, I am also aware that we are drawing on reserves of generosity and faith across the diocese as almost never before. May I thank you again for all that is being done to safeguard and steward our financial viability across the diocese, and to see us beyond this present emergency into a time of regrouping and rebuilding.


(4) Financial perspectives from the three archdeaconries

Andy Herrick, the Archdeacon of Anglesey, writes:

The Ministry Area Leaders on Anglesey discussed together the financial position for the three-month period from April to June. We came to the general agreement to try and meet quarter the Bishop’s Ministry Fund commitments for the Second Quarter by encouraging Ministry Areas to lighten their grip and draw on their reserves; and by encouraging regular giving, even in lockdown, as a core part of our discipleship. To encourage and enable that to happen, most of our Ministry Areas are holding back from drawing on diocesan assistance until the Third Quarter. A couple of Ministry Areas, which would find that approach difficult for all sorts of reasons, have opted to draw on some support now, and to work on having personal giving and use of Ministry Area reserves in place ready for the Third Quarter. One Ministry Area is arranging to pay their total 2020 Bishop’s Ministry Fund commitment in one lump sum.

Undergirding it all, we’ve taken the view that this is “the rainy day”, that our forebears built up our reserves for such a time as this, and that even if things get really tight, we still believe in a generous God who provides all that we need.


Mary Stallard, the Archdeacon of Bangor, writes:

In the Archdeaconry of Bangor, it quickly became apparent that the pandemic would bring serious financial issues in its wake.

It was really humbling that, very quickly, a decision was taken by some Ministry Areas to honour Bishop’s Ministry Fund commitments in full from savings and investments. This is a particularly generous decision from Ministry Areas that are facing liabilities in terms of income streams that have dried up, such as from car parks and visitor donations, at the same time as needing to meet ongoing staff payments and administrative costs, and also providing more support through those services that are now being used much more, such as foodbanks and other community initiatives. We are so grateful to the Ministry Areas who have agreed to dip in to their savings and investments to pay their agreed Bishop’s Ministry Fund commitments in full. One Ministry Area has paid in full and upfront to ease the diocesan cash flow. This has been a huge help.

In the rest of the archdeaconry we are proceeding as follows. All Ministry Areas must have paid their First Quarter Bishop’s Ministry Fund commitments in full. It has been indicated that there may be some limited help from central funds that will be allocated on the basis of need in consultation with the Archdeacon for the Second and Third Quarters. Working out the distribution of this money is dependent upon the Ministry Area sharing their full accounts, and producing a plan to show how they are able to play their part in raising funds to support themselves, including by registering for Gift Direct. The rate of progress with all this varies across the archdeaconry. We are really grateful for those who are working with generosity and patience on this.


Andrew Jones, the Archdeacon of Meirionnydd, writes:

Following a number of meetings and several good conversations, we have decided that every Ministry Area in the Archdeaconry of Meirionnydd will draw on support during the Second Quarter. Though the positions of the nine Ministry Areas in the archdeaconry are all different, all of us have faced challenges flowing from lower collections and the cancellation of so many fundraising events. The tourist economy is such a major element for the Meirionnydd economy, with our Ministry Areas coming alive in new ways during the summer months – and much of that will have been lost this year. Each Ministry Area is therefore going to draw down an equal share of diocesan support to help with our Bishop’s Ministry Fund commitments during the Second Quarter. The provision of this support is, of course, dependent on full and prompt payment of Quarter One Bishop’s Ministry Fund commitments.

I am confident that this generous support package will be welcomed by our people across the archdeaconry. In particular, I trust that it will be a spark of encouragement as far as financial conversations are concerned for the rest of 2020. It is also hoped that that our people will be inspired to show continuing generosity in their giving to the Church, and the clergy of the archdeaconry are clear about our responsibility to encourage this generous stewardship. Undoubtedly conversations about the Third Quarter will be more challenging, and Ministry Area Leaders are already engaged in local conversations and planning about their commitments for the rest of the year.


(5) In conclusion

May I again thank all those across the diocese who are supporting the Church through their giving, and ask you to hold in your prayers those who are working within Ministry Areas and across the diocese to exercise such careful stewardship of our God-given resources so generously given.


Y Parchg | The Revd Hilary Ison

Taking good care of ourselves and one another

St Luke’s, the charity that supports clergy wellbeing, is continuing to offer regular material for reflection. In the ninth instalment, "Here be dragons", the Revd Hilary Ison shares reflections on responses to trauma.

May I commend this material to you, alongside our diocesan St Deiniol’s Way resources, and encourage all of us to take good care of ourselves and one another at this pressured time.


Please remember you are prayed for each day in Ty’r Esgob: you, your families and Ministry Areas. Grace and peace to you all.


The Rt Revd Andy John
Bishop of Bangor