Y flwyddyn nesaf, fodd bynnag, rwy’n gobeithio dod â rhywbeth ychydig yn wahanol ger eich bron.

Dros y misoedd nesaf, dwi am dreulio amser yn gwrando, yn dysgu ac yn gweddïo gyda phobl ar draws yr Esgobaeth, fel y gallwn, pan fyddwn yn cyfarfod eto, ddechrau dirnad gyda’n gilydd rai blaenoriaethau clir ar gyfer y blynyddoedd sydd o’n blaenau. Blaenoriaethau sy’n codi o’n bywyd cyffredin, ein profiad cyffredin a’n dealltwriaeth gyffredin o alwad Duw.

Ond heddiw, cyn dweud unrhyw beth arall, hoffwn ddweud diolch.

Diolch am bopeth yr ydych yn ei gyfrannu at fywyd yr Eglwys. P’un a ydych yn offeiriad, diacon neu weinidog lleyg, yn warden eglwys neu’n drysorydd, yn swyddog diogelu'r MA, yn weinyddwr neu weinyddwraig neu’n gynrychiolydd Ardal Weinidogaeth, mae bywyd yr Eglwys yn dibynnu ar ffyddlondeb, haelioni ac ymrwymiad pobl fel chi.

Mae cymaint o’r hyn sy’n gwneud ein heglwysi’n fannau o obaith, croeso a thystiolaeth yn digwydd yn ddistaw bach ac yn aml heb i neb sylwi. Mae’n hawdd cymryd y gwasanaeth hwnnw’n ganiataol, ond dydw i ddim. Dwi’n hynod ddiolchgar am bopeth yr ydych yn ei roi. Os nad ydw i wedi cael y cyfle i’ch cyfarfod eto, dewch draw i gyflwyno eich hun rywbryd yn ystod y dydd.

Thema sydd wedi bod yn bwysig imi erioed, wedi imi dyfu i fyny ar y llwybr pererindod tuag at Enlli, yw pererindod ei hun. Tydi pererindod byth yn ymwneud yn syml â chyrraedd pen y daith. Mae’n ymwneud â darganfod y llwybr wrth ei gerdded. Mae’n ymwneud â theithio gyda’n gilydd. Mae’n ymwneud â dysgu beth i’w gario gyda chi a beth i’w adael ar ôl.

Fel Esgobaeth, credaf ein bod yn union mewn cyfnod o’r fath.

Cyfnod o ddirnad be ydan ni angen o’r gorffenol i’w roi yn ein rucksack, a’i gario gyda ni am ei fod yn dal yn werthfawr ac yn rhoi bywyd. Cyfnod hefyd o ddirnad be ydan ni angen ei adael ar ôl er mwyn teithio’n fwy rhydd tuag at ddyfodol Duw.

Mae cwestiynau pwysig o’n blaen.

Sut ydan ni yn defnyddio ein hadnoddau’n ddoeth?

Pa fath o weinidogaeth sydd ei hangen arnom, ac yn lle?

Sut y gallwn gynllunio ar gyfer y dyfodol, a sicrhau bod cenedlaethau’r dyfodol yn dod i adnabod Duw drwy ein gwaith?

Sut ydan ni yn datblygu doniau a galluoedd pobl orau?

Sut ydan ni yn meithrin galwedigaethau i weinidogaeth yn ein heglwysi, yn enwedig ymhlith ein siaradwyr Cymraeg rhugl?

Sut ydan ni yn denu pobl newydd i’n heglwysi?

Tydi’r rhain ddim yn gwestiynau medrwn ni eu hateb yn gyflym. Ac yn sicr tydyn nhw ddim yn gwestiynau fedra’i eu hateb ar fy mhen fy hun.

Pan oeddach chi’n chwilio am esgob, roedd proffil yr Esgobaeth yn disgrifio’r math o arweinyddiaeth yr oeddech yn gobeithio amdani. Wrth ei ddarllen eto’n ddiweddar, cefais fy atgoffa o’r blaenoriaethau oedd gennych bryd hynny. Roeddech am gael cyfuniad o’r traddodiadol a’r newydd; esgob â dyfnder ysbrydol a greddf fugeiliol, ond hefyd rhywun a fyddai’n cynnig gweledigaeth ar gyfer cenhadaeth a thwf. Esgob a fyddai’n cefnogi ac yn cynnal y rhai sydd mewn gweinidogaeth. Esgob a allai ailadeiladu ymddiriedaeth a pherthnasoedd. Esgob a fyddai’n arwain gyda dewrder a gostyngeiddrwydd.

Roedd hefyd gydnabyddiaeth glir o realiti’r Esgobaeth hon: 27 Ardal Weinidogaeth, 162 o adeiladau eglwysig a 36 o glerigion cyflogedig.

Roedd y proffil yn disgrifio Esgobaeth sydd angen dewrder wrth wneud penderfyniadau, gostyngeiddrwydd i wrando a dysgu, a’r gallu i adeiladu ymddiriedaeth drwy arweinyddiaeth gyson a thryloyw.

Boed hynny yn fy nisgrifio i ai peidio, ac wrth ddarllen hyn eto dwi’n teimlo fod o’n her sylweddol, a dwi ddim yn teimlo’n ddigonol i’r dasg mewn gwirionedd, yr hyn sy’n fy nghalonogi yw nad oeddech yn chwilio am arweinydd arwrol gyda’r holl atebion. Roeddech yn chwilio am rywun fyddai’n bresennol ymhlith y clerigion a’r cymunedau, rhywun fyddai’n gwrando, yn annog ac yn ein helpu i ddirnad dyfodol Duw gyda’n gilydd. Doeddech chi ddim yn edrych am quick fix – roeddech chi yn cydnabod y bydd angen amser arnom ar gyfer iacháu a dirnad efo’n golydd dyfodol Duw. .

Dros y flwyddyn sydd i ddod, dwi am dreulio amser yn teithio ar draws yr Esgobaeth, yn clywed eich straeon, yn dysgu ynglyn a’ch profiadau ac yn gwrando gyda’n gilydd am arweiniad yr Ysbryd Glân.

Fy ngobaith yw, pan fyddwn yn ymgynnull y flwyddyn nesaf, y byddwn yn barod i benderfynu beth yw ein blaenoriaethau. Rhai sydd wir yn perthyn i’r Esgobaeth gyfan. Nid fy mlaenoriaethau i. Ein blaenoriaethau ni. Y blaenoriaethau y credwn fod Duw yn ein galw i’w derbyn.

Ers imi ddechrau ymweld ag Ardaloedd Gweinidogaeth, cynnal gwasanaethau bedydd esgob a thrwyddedu, mae un darn o’r Ysgrythur wedi aros gyda mi. Pan oeddwn yn paratoi ar gyfer trwyddedu Sara Roberts ym Mro Ogwen, dewisodd hi’r geiriau hyn o Efengyl Mathew:

Chwi yw goleuni'r byd. ¹⁶Felly boed i'ch goleuni chwithau lewyrchu gerbron eraill, er mwyn iddynt weld eich gweithredoedd da chwi a gogoneddu eich Tad, yr hwn sydd yn y nefoedd

Beth fasa ni yn wir yn credu’r geiriau hynny?

Beth pe baem yn credu o ddifrif ein bod wedi ein galw i fod yn oleuni’r byd?

Beth fyddai’n ei olygu i’ch goleuni chi ddisgleirio?

I oleuni eich eglwys ddisgleirio?

I oleuni eich Ardal Weinidogaeth ddisgleirio?

A beth yw’r pethau sy’n atal y goleuni hwnnw rhag cael ei weld?

Efallai mai diffyg hyder ydyw.

Efallai mai blinder ydyw.

Efallai mai sinigiaeth ydyw.

Efallai mai ofn yw’r teimlad nad oes yr hyn a wnawn yn gwneud gwahaniaeth mwyach.

Y cwestiwn yr hoffwn i bob Ardal Weinidogaeth ei ofyn yw hwn:

Beth mae’n ei olygu i ni adael i’n goleuni ddisgleirio yn ein cymuned?

Bydd pob lle yn ateb y cwestiwn hwnnw’n wahanol.

I rai, bydd yn ymwneud â gwaith gyda phlant a theuluoedd.

I eraill, efallai bydd yn fanc bwyd ffyniannus, cynulleidfa ganol wythnos, gofal bugeiliol i bobl hŷn neu waith caplaniaeth.

Yr hyn sy’n apelio gymaint ataf am y ddelwedd hon yw ei bod yn ein hannog i ddechrau gyda’r hyn sydd eisoes yn fyw.

Ble mae’r llawenydd?

Ble mae’r egni?

Ble ydym yn gweld arwyddion o bresenoldeb Duw ar waith eisoes?

Yn hytrach na cheisio gwneud popeth, efallai y dylem ddechrau drwy ofyn ble mae ein goleuni eisoes yn disgleirio a sut y gallwn ei helpu i ddisgleirio’n fwy llachar.

Un o gyfrifoldebau’r Esgobaeth yw eich cefnogi yn y gwaith hwnnw.

Dyna pam rydan ni’n buddsoddi mewn cymorth ymarferol fel y book keepers a gweinyddwyr Ardaloedd Gweinidogaeth. Heddiw mae’r Eglwys yn ysgwyddo cyfrifoldebau sy’n mynd ymhell y tu hwnt i arwain addoliad ar fore Sul. Rydym yn rhedeg elusennau yn ogystal ag eglwysi, ac mae llawer o’r gofynion gweinyddol sy’n cael eu gosod ar glerigion a gwirfoddolwyr yn sylweddol ac yn peri pryder. Gwn hynny oherwydd fy mod wedi bod yno fy hun.

Fy ymrwymiad yw cefnogi Ardaloedd Gweinidogaeth mewn ffyrdd ymarferol yn ogystal ag ysbrydol. Dyna un o’r rhesymau pam dwi wedi dewis parhau i flaenoriaethu buddsoddi yn y swyddi hyn. Am y tro, ac ella am bythm fydda’i ddim yn apwyntio caplan gan fy mod yn credu ei bod yn bwysicach i ddefnyddio yr arian i fuddsoddi mewn cefnogaeth yn nes at y llawr gwlad. Os gallwn leddfu rhywfaint o’r baich gweinyddol, bydd gan glerigion ac arweinwyr lleyg fwy o ryddid i ganolbwyntio ar weinidogaeth a chenhadaeth.

Ar yr un pryd, hoffwn ofyn inni gyd weithio gyda charedigrwydd a pharch. Mae staff yr Esgobaeth yn gweithio’n galed i gefnogi Ardaloedd Gweinidogaeth ar draws Esgobaeth fawr ac amrywiol iawn. Mae’n anodd iddyn nhw neud eu gwaith pan tydi pobl ddim yn ateb eu ebyst neu galwadau ffôn. Rydym yn byw mewn cyfnod heriol ac mae angen inni helpu ein gilydd, ond mae’n fy nhristáu i glywed sut mae pobl yn ymateb i raoi o’n staff.

Yn union fel na all Ardaloedd Gweinidogaeth wneud popeth, ni all Esgobaeth wneud popeth chwaith.

Mae ein hadnoddau’n gyfyngedig. Weithiau bydd yn rhaid inni wneud dewisiadau anodd. Bydd angen inni ddirnad yn ofalus ble y gellir defnyddio ein hegni, ein harian a’n pobl yn y ffyrdd fwyaf effeithiol. Weithiau gall hynny olygu penderfyniadau anodd. Weithiau gall olygu rhoi ffyniant yr Eglwys ehangach o flaen ein buddiannau uniongyrchol ein hunain, neu hyd yn oed fuddiannau uniongyrchol ein heglwys neu’n cymuned ein hunain.