Eglwys yng Nghonwy yn ailagor ei drysau gyda phenwythnos o ddigwyddiadau gwerthu allan
Croesawodd Eglwys Santes Fair yn Nhrefriw y gymuned yn ôl ers y pandemig gyda phenwythnos o ddigwyddiadau gyda pob tocyn wedi gwerthu, gan nodi pennod newydd i adeilad hanesyddol Dyffryn Conwy.
Gan dderbyn cefnogaeth Gŵyl Sŵn Gaeaf Creu Conwy, cynhaliodd Eglwys Santes Fair gyngerdd Sŵn Gaeaf Ionawr, gyda’r artistiaid dwyieithog Elliw & Alaw a LoFi Jones yn cymryd rhan. Parhaodd y penwythnos gyda swper cymunedol yn Neuadd y Pentref a dangosiad o Ballad of Wallis Island 2025 gyda Carey Mulligan, mewn partneriaeth â Chlwb Ffilm Trefriw, gan dynnu sylw at botensial yr adeilad fel canolfan ddiwylliannol.
Mae digwyddiadau’r penwythnos yn rhan o ymdrech ehangach i lunio dyfodol yr eglwys. Ers y pandemig, nid oes cynulleidfa rheolaidd wedi bod yn Santes Fair, ac mae ei rôl hirdymor yn y pentref yn cael ei phenderfynu trwy ymgynghoriad cymunedol yn hytrach nag trwy brosesau eglwysig traddodiadol.
Diolch i grant gan Ymddiriedolaeth Eglwysi Cenedlaethol, mae ymgynghoriad a arweinir gan Iwan Williams o’r sefydliad datblygu creadigol Ffiwsar bellach ar y gweill, gan gasglu syniadau trigolion am sut y gellid defnyddio’r eglwys yn y blynyddoedd i ddod. Ynghyd â digwyddiadau cyhoeddus, mae gweithgareddau tawelach yn ymddangos hefyd, gan gynnwys sesiynau myfyrdod Cristnogol misol dan olau cannwyll.
Dywedodd offeiriad lleol ac aelod o’r pentref, y Parchg Eryl Parry: “Y peth a’m tarodd fwyaf am y penwythnos oedd sut y rhyddheir pobl i ymlacio yn y gofod. Gallech deimlo chwilfrydedd a phosibiliad yn tyfu wrth i’r gerddoriaeth lenwi’r adeilad. Teimlai’r eglwys fel pe bai’n dod yn fyw go iawn.”
Mae’r Parchg Eryl yn ychwanegu: “Mae ein heglwysi wedi bod yn gweddïo am ddyfodol Santes Fair ers cryn amser. Rydym yn gweld y bennod newydd hon fel rhywbeth sy’n tyfu allan o’r weddi honno, nid rhywbeth yr ydym yn ei frysio neu’n ei reoli, ond rhywbeth yr ydym yn ei ddarganfod gyda’r gymuned. Ble ydym yn mynd? Sut fydd hi’n edrych? Duw! Yn unig â wyr!! Cadwch lygad ar hyn. Bydd yn hwyl.”
Mae Santes Fair Trefriw yn rhan o Ardal Gweinidogaeth Bro Gwydyr, cymuned fywiog o eglwysi sydd wedi eu lleoli yn Nyffryn Conwy, gan gynnwys Betws-y-Coed a Dolgarrog, ac yn rhan o Esgobaeth Bangor.
Lluniau gan Mark McNulty
Myfyrdod Cristnogol gyda Chwanhwyllau, Trefriw
Ymunwch â Bro Gwydyr ar gyfer Myfyrdod Cristnogol Golau Cannwyll yn Eglwys Santes Fair, Trefriw, 4yp–5yp.
Conwy church reopens its doors with a weekend of sell-out events
St Mary’s Church in Trefriw welcomed the community back since the pandemic with a sold-out weekend of events, marking a new chapter for the historic Conwy Valley building.
Supported by Creu Conwy’s Winter Sounds Festival, St Mary’s Church hosted the January Winter Sounds concert, which featured bilingual artists Elliw & Alaw and LoFi Jones. The weekend continued with a community supper at the Village Hall and a screening of 2025’s Ballad of Wallis Island starring Carey Mulligan in partnership with Trefriw Film Club, highlighting the building’s potential as a cultural hub.
The weekend events are part of a broader effort to shape the church’s future. Since the pandemic, St Mary’s has had no regular congregation, and its long-term role in the village is being decided through community consultation rather than traditional church processes.
Thanks to a grant from the National Churches Trust, a listening exercise led by Iwan Williams from creative development organisation Ffiwsar is now underway, gathering residents’ ideas for how the church could be used in the years ahead.
Alongside public events, quieter activities are emerging, including monthly candle-lit Christian meditation sessions which begins on Sunday 25 January.
Local priest and village resident Revd Eryl Parry says, “What struck me most about the weekend was how people relaxed into the space. You could feel curiosity and possibility growing as the music filled the building. The church felt like it was really coming alive.”
Revd Eryl adds, “Our churches have been praying about the future of St Mary’s for a long time. We see this new chapter as something growing out of that prayer, not something we rush or control, but something we discover together with the community. Where are we heading? What's it going to look like? God knows! Watch this space. It's going to be fun."
St Mary’s Trefriw is part of the Gwydyr Ministry Area, a vibrant community of churches located in the Conwy Valley, including Betws-y-Coed and Dolgarrog, and is part of the Diocese of Bangor.
Photos by Mark McNulty
Candlelit Christian Meditation Trefriw
Join Bro Gwydyr for Candlelit Christian Meditation at St Mary's Church, Trefriw, 4pm-5pm.